JESUS61 chapters

This film is a perfect introduction to Jesus through the Gospel of Luke. Jesus constantly surprises and confounds people, from His miraculous birth to His rise from the grave. Follow His life through excerpts from the Book of Luke, all the miracles, the teachings, and the passion. God creates everything and loves mankind. But mankind disobeys God. God and mankind are separated, but God loves mankind so much, He arranges redemption for mankind. He sends his Son Jesus to be a perfect sacrifice to make amends for us. Before Jesus arrives, God prepares mankind. Prophets speak of the birth, the life, and the death of Jesus. Jesus attracts attention. He teaches in parables no one really understands, gives sight to the blind, and helps those who no one sees as worth helping. He scares the Jewish leaders, they see him as a threat. So they arrange, through Judas the traitor and their Roman oppressors, for the crucifixion of Jesus. They think the matter is settled. But the women who serve Jesus discover an empty tomb. The disciples panic. When Jesus appears, they doubt He's real. But it's what He proclaimed all along: He is their perfect sacrifice, their Savior, victor over death. He ascends to heaven, telling His followers to tell others about Him and His teachings.

Ask yours

Bible Quotes

Share
Free Resources

Want to understand the Bible more deeply?

Join our Bible study

Transcript

Fulfulde, Caka Nigeria (Fulfulde)
Joomiraawo Laamiiɗo lallamɓe. O ceniido, dow e holla mangu maako, e ɗum holla ko o waɗi e ɗum woodi. Koo ndeye nyaalnde e holla mangu Joomiraawo. Koo ndeye jemmaare e mannta mo. Nde Joomiraawo tagi dow, o tagi duniyaaru, o tagi neɗɗo diga leydi, o fuufanimo foofaango nder kinal maako. Joomiraawo keewɗo yiɗde o tagi gorko e debbo nder nandi maako ngam ɓe cumpotira e maako. Non arande de mawnini mo be manti mo e be njoododi e maako joonnde jamma. Non ɓe njoɗori e maako naaki nyalnde nde Ceyɗan wi'i debbo on nyaama ɓikkoy lekki koy Joomiraawo haɗi. O nyaami o hokki gorko maako nyaami. Ɓe nganyi ko Joomiraawo wi'i. Hakke ɗum ɓe ngadi senndii yimɓe fuu e Joomiraawo. Ɓe ndiiwaa diga nder ngesa boodka bi'eteeka Aydan. Ammaa haa jooni Joomiraawo e yiɗi yimɓe. O yiɗaa senddirki e ɓe o tagi. Fuu e non, o waday pooduɗe hakke nder gaska hiite, o ceniido, o yiɗaa hakke. Nder Deftere Ceniinde, Joomiraawo waɗi alkawal waɗay laawol no yimɓe keɓrata kisndam to' ɓe natta gaska hiite ngam hakke ɗum ɓe ngadi. Annabi Ibrahim o go'oto nder ngi'iɓe laawol ngo'ol. Annabi Ibrahim o gaɗoowo ko Joomiraawo yiɗi. Joomiraawo waɗaniimo alkawal o barkidinay lenyol maako o ɗudinay ɓe bo njareendi maayo e koode dow. Joomiraawo e yiɗi yi'a koo Ibrahim waɗay koo ɗume ko o wi'i. Ngam noon Joomiraawo wi'i Ibrahim sakkanamo ɓiɗɗo maako. Ibrahim jaɓi ko Joomiraawo wi'i mo. Ammaa, nde o efti laɓi o hirsay ɓiɗɗo maako, Joomiraawo darni mo. O yi'i Ibrahim e hula mo, e mo yiɗi waɗki ko o wi'i. Sey Annabi Ibrahim yi'i karoori nder leɗɗe, o sakkani ndi Joomiraawo o ali ɓiɗɗo maako. Non Joomiraawo holliri yimɓe cakka karoori ngam o munyanaɓe dow hakke maɓɓe naa o waddoyi cakkari ndi o cakkata ngam ɓe keɓa yaafaneeki haa abada. Hakke sendi hakkunde yimɓe e Joomiraawo, ammaa cakkiri ndi o waddoyta ndin inay hakkunde maɓɓe. Deftere Ceniinde wi'i Joomiraawo liloyay goɗɗo neɗɗo o wartay cakkiri ngam hakke koomoye nder duniyaaru. No Joomiraawo hokkiri Annabi Ibrahim karoori ngam o ala ɓiɗɗo maako, o lilay neɗɗo on yara bone ɗum en njarata ngam o yaafanooɓe hakke meeɗen. E mo noddiree Almasiihu, kanko woni koccayɗo hakke koomoye nder duniyaaru mo innowo hakkunde yimɓe e Joomiraawo haa abada. Annabo'en ngadi annabaaku ɗuɗɗum dow Almasiihu duuɓi ɗuɗɗi ko o wara. Annabi Icaya wi'i Joomiraawo waɗay fii kayɗiniɗum. Surbaajo mo anndaa gorko danyay ɓiɗɗo gorko. Ngam maajum, biɗɗon ɗum noddaymo "Biɗɗo Allah." Annabi Miika wi'i ɗum danyay Almasiihu nder gariri mbi'eteendi Baytalaami, Non ma annabi Jakariya wi'i Almasiihu nattay Urusaliima dow mbabba. Nden kokkitirayɗo mo woni Yahuda, go'oto nder tokkuɓemo. Annabi Icaya waɗi annabaaku dow ko Almasiihu watta to wari, o wi'i, "Almasiihu hokkay ɓe ngalanaa habaru belɗum, o wadday habaru yoofuki maccuɓe, o waɗay ɗum ala torreteeɓe ndilla, o anndina duniyaaru hitaande nde Joomiraawo hisnata yimɓe muuɗum waroyi." Too, moye woni Almasiihu? Duuɓi ɗuɗɗi gutiɗi bi'eteedo Yeesu wari, yimɓe duuɗɓe annditi kanko woni Almasiihu mo annabo'en meeti dow makko. O waɗi koo ɗume ko annabo'en mbi'i Almasiihu waɗay. Jooni en ngi'ay en nanay habaru maako non no windira nder Deftere Ceniinde. Taa raari dowdi ndii, a faamay dow ko hebi Yeesu e ko o waɗi, nden a annday kanko woni Almasiihu, E mi winndaama Mawɗo Tiyofilus ko Yeesu waɗi nder amin, ngam anndaa goonga dow koo ɗume ko ɗum ekkitinma. Nder balɗe de Keysar Agustus laamooto leyɗe Roma Hirudus boo woni gomnaajo leydi Yahudiya, Joomiraawo lili malaa'ikaajo Jibriilu to surbaajo mo anndaa gorko gondo nder gariri Najaret bi'eteedo Maryaama. Taa hulu Maryaama. Joomiraawo suɓi barkiɗimma. A heɓay reedu. A danyay ɓiɗɗo gorko nden a hokkaymo innde Yeesu. No ɗum waɗorto? Mi anndaa gorko. Ruuhu Ceniido jippoyto dow maaɗa. Ngam non danyeteeɗo on ɗum noddiraymo 'Biɗɗo Joomiraawo, Ceniido'. Laamu maako re'ataa. Ngam non Maryaama yahi gariri gondi nder leydi Yahudiya to bandiraawo maako Alisabatu gooɗuɗo reedu. Alisabatu! A jaɓɓaama! Maryama am! A barkinaaɗo nder rewɓe, Biɗɗo mo caawuɗaa o barkiɗinaado. Nde nanmi kownol maaɗa, Biɗɗo gondo nder reedu am diwi ngam beldum. Bernde am e manta Joomiraawo, E mi nana belɗum Joomiraawo kisnoowo yam. Diga jooni yimɓe fuu noddiray yam barkiɗinaaɗo. Nane onon yimɓe gariri Najarat, Keysar Agustus Mawɗo Laamiiɓe wi'i ɗum lima yimɓe leyɗe Galili e Yahuudiya. Doole koo moye yaha to lenyol muuɗum yiwoyi ngam ɗum lima mo nden ɗum winnda innde maako. Ngam non Yusufu yahi gariri Beytalaama ngam ɗum lima mo kanko e Maryama mo o te'ata. Ammaa ɓe keɓaayi suudu e Beytalaama sey ni to ɗum nyamnata marle. E woodi woynaaɓe haade ɗon e ɓe mbaala yaasi e ɓe ndeena marle maɓɓe jemma. Sey malaa'ikaajo Joomiraawo wanganiɓe nder teddugal Joomiraawo. Hannde nder gariri Dawda ɗum danyanii on kisnoowo. Kanko woni Almasiihu Joomiraawo. Woynaaɓe ɓen njawɗi njehi ngam ngi'a ɓingel ngel to ɗum nyaamnata marle, kambe ngoni fudduɓe hokkuki habaru danygol kisnoowo, waato "habaru belɗum". Nde ɓinngel ngel waɗi balde joweetati, ɗum haddi ngel ɗum noddi innde maagel Yeesu. Yusufu e Maryama njaari ɓiinngel ngel Urucaliima yeeso Joomiraawo. Nder wuro ceniigo e woodi goɗɗo neɗɗo bi'eteedo Simiyon gadoowo ko Allah wi'i kuloowo Joomiraawo. Ruuhu Ceniido hollimo o maayataa na o yi'i Almasiihu. Yaa Joomiraawo a hebbini alkawal maaɗa. Jooni alu maccuɗo maaɗa dilla jam. Ngam mi yi'i kisnoowo mo liloyɗaa. Binngel nge'el Joomiraawo suɓiingel. Allah barkidina on. Nde Yusufu e Maryama yottini koo ɗume ko Attawra wi'i ɗum waɗa, ɓe ali Urucaliima ɓe co"i Najaret. Nde Yeesu waɗi duuɓi sappo e ɗiɗi, Yusufu e Maryama njaarimo ngam Humpto Sakkinki. Nde ɓe keenyi e ɓe koota wuro, Yeesu dari nder Urucaliima ɓe anndaa. Be co"i Urucaliima e ɓe daɓɓitamo. Nder nyalnde tatawre ɓe tawi mo nder wuro ceniingo e mo jooɗoɗi e moodiɓɓe diina. O'o um ɓiɗɗo moye yamata ira yamɗe de'e? Najaret o yiwoyi. E min kammino e mo yaada e amin. Ngaɗe munyal ngam yamɗe maako. Namɓe Yeesu fuu kayɗini. Biɗɗo am ko waɗi ngaɗanɗaa min nihi? Min e nyaako maaɗa nde min ndaari min ngi'aay ma min nganni. Ngam dume daɓɓitoton yam? On anndaa doole mi jooɗo nder wuro nyaako am? Sey Yeesu so"edi e maɓɓe Najaret, o ɓeydi faamu e mangu e heɓki yidde yeeso Joomiraawo e yimɓe. Tibariya laamiiɗo leyɗe Roma e woodi duuɓi sappo e jowi dow laamu, e carel ngel Buntus Bilaatus woni gamnaajo leydi Yahudiiya, Hirudus bo e laami leydi Galili, Haanana e Kayafa ngoni mawɓe ardiiɓe diina. E carel ngel Wolde Joomiraawo warani Yahaya ɓiɗɗo Jakariiya nder ladde, o yahi maayo Urɗun, e mo waajina dow baptisma, e tuubuki, e yafaneeki hakke. Tuube, ale hakke mooɗon ɗum waɗana on baptisma, nden Joomiraawo yaafanto on! No ɗum winndira nder deftere annabi Icaaya: "goɗɗo e nodda nder ladde e wi'a: 'Mo"inee datal ngam Joomiraawo!'" Forte datal ngal o tokkata. Koo ngole pogowol heewine; kocceeje e yoole fuu name! Date guriide fuu de dartine. Nden date bonniide fuu de mo"ine. Yimɓe duniyaaru fuu ngi'ay kisndam Joomiraawo! Ko haani min ngada? Minon maa wiimin ko min ngadata. Onon ɓiɓɓe boole! Dume ngiɗɗaa min ngada? Wallumin. Wiimin datal ngal min tokkata. Gooduɗo toggooje ɗiɗi fuu sey hokka mo walanaa go'o. Gooduɗo nyamndu fuu hokkora mo walanaa. Moodibbo, Min jaɓooɓe ceede leydi. Ko haani min ngada? To' on jaɓu ko ɓuri no ɗum wi'i on. Minon ma, Ko haani min ngada? To' on teetan yimɓe ceede e semmbe. To' on mbii yimɓe ngaɗi ko ɓe gaɗaay. Munye dow ko ɗum yoɓata on. Wii min... An woni Almasiihu? E mi waɗirana on baptisma e ndiyam. Ammaa ɓurɗo yam mangu waroyay. Mi fotaay fiptuki ɓoggi paɗe maako. O waɗiranay on baptisma e Ruuhu Ceniido e hiite. E mo jogi nyorgo ngam o senda gawri e nyaande o waɗa ndi nder resirde gawri maako. Sey Ruuhu Ceniido jippi dow Yeesu e ɓanndu bo foondu. Holonnde iwoyi diga dow wi'i, "An woni ɓiɗɗo am, mo ngimmi. E mi nana belɗum maaɗa." Ko Yeesu fuɗɗi kuugal muuɗum o ɓadake duuɓi talatin. O yiwoyi maayo Urɗun e mo heewi Ruuhu Ceniido, sey Ruuhu Ceniido yaari mo nder ladde. Ton o waɗi balɗe arba'in Ceyɗan e foonda mo, nder balɗe ɗen fuu o nyamaay goɗɗum. Sey Ceyɗan wi'i mo: To an woni ɓiɗɗo Allah, wi'u hayre nde'e warta nyamndu. Deftere Ceniinde wi'i, Naa e nyamndu tan neɗɗo maroto, amma sey ni e Wolde Joomiraawo. Sey Ceyɗan yaarimo to towi, bo mayyere Ceyɗan hollimo leyɗe duniyaaru fuu. Mi hokkete laamu e mangu dow leyɗe de'e fuu, ngam ɗum hokki yam ɗe, mi waaway hokkuki de koo moye mo nginmmi. Ngam non taa mawniini yam, ɗe fuu mi hokketeɗe. Deftere Ceniinde wi'i, "Mawnin Joomiraawo, Allah maaɗa, kanko tan tokkata." Sey Ceyɗan yaari mo Urucaliima darni mo dow hoore wuro ceniigo. To an woni Biddo Allah, diwu diga do'o ngam Deftere ceniinde wi'i, "Joomiraawo wi'ay malaa'ika'en muuɗum ɓe faamamma boɗɗum. Kadin ma nde wi'i, Be yeftete nder juuɗe maɓɓe, ngam to' piya koyɗe maaɗa dow hayre." Deftere Ceniinde wi'i, "Taa foondu Joomiraawo Allah maaɗa." Sey o yehi Najaret gariri to o mawni. Use. Aku. Nyalnde siwtaare, o natti suudu do'aare no o woowi waɗuki. O noddaa ngam o janga seɗɗa nder deftere annabi Icaaya. Ruuhu Joomiraawo e dow am, ngam o suɓiiyam mi hokka ɓe ngalanaa habaru belɗum. O liliyam mi wadda habaru yoofuki maccuɓe mi wumtina wumɓe. Mi waɗa ɗum ala torreteeɓe ndilla, Mi anndina carel waroyi ngel Joomiraawo hisnata yimɓe muuɗum. O meti booɗɗum. Ɗe'e ayaaje ɗe nanɗon ɗe keewi hannde, Ɗe'e ayaaje de keewi? Ammaa Almasiihu tan hebbinta alkawal ngal ɗon. No andirten? Walaa seko on mbi'ayyam haala ka'a, Likitaajo yamɗin hoore maaɗa. Non ma on mbi'ay yam, Ko min nani a waɗi nder Kafarnahum, waɗu ɗum do'o nder gariri maaɗa. E mi wi'a on! Walaa annabiijo jaɓeteedo nder gariri muuɗum! E boliide de'e Yeesu holli hoore muuɗum kanko woni Almasiihu mo Joomiraawo suɓi lili ngam hisna yimɓe maako. Ammaa Yahudanko'en ɓe'e njaɓaay kanko woni Almasiihu. E ɓe ngidi tuuroyaaki mo ley, ammaa o wurti hakkunde maɓɓe, o dilli, o yehi gariiri Kafarnahum nder leydi Galili. Koo toye leydi Roma honi leyde duɗde nyaamii ɗe. Yimɓe bo kaabi ngi'a Almasiihu, ngam o hisna ɓe diga laamu halleende. E mi silmino. A jaɓɓaama, moodibbo. Simon mi natta koomiwal maaɗa? Ii, nattu. O diilay koo o dillataa? Metam min! Metam min! Metam min! Yeesu, metam min! Yimɓe diɗo njahi wuru ceniigo ngam ɓe ngaɗa do'aare, go'oto Farisankeejo go'oto bo jaɓoowo ceede leydi. Farisankeejo on do'i nder ɓerde muudum wi'i, Joomiraawo mi yettii maa ngam mi nandaa e yimɓe horiiɓe, bo wuyɓe, e wadooɓe ko woodaa, e wadooɓe jina, koo ma bo jaɓoowo ceede leydi o'o. E mi suumo nde diɗi nder yontoore, nden e mi itta jakka nder ko ngoodumi fuu. Ammaa jaɓoowo ceede leydi on dari to wodɗi o raaraay dow o fiyi gabaare maako o wi'i, "Yaa Joomiraawo, yurminanam mi waɗi hakke." Goonga, jaɓoowo ceede leydi on hooti o jaafanaado hakke maako, naa bo Farisankeejo on. Ngam mawnindo hoore muudum fuu o famɗinteeɗo, Nden lesnuɗo hoore muuɗum boo o mawninteeɗo. Turta koomiwal ngal yaaki ton to luggi. Nden ngadon nangirɗum liyyi mooɗon nder ndiyam. Modibbo, min kuwi jemmaare fuu, min nangaay goɗɗum. Ammaa diga a wi'i non, min ngaday ko mbiidaa. Yaakubu! Yahaya! Yakubu! Yahaya! Ngaroyee ɗo'o mballonmin! Njawnee! Ngaɗe munyal, koomiwal amin heewi! Heyi non! Heyi non! Taa ɓadda yam, Moodibbo. Mi gooduɗo hakke. Taa hulu. Diga jooni a waddanay yam yimɓe. Ngare to am nanon ko mbi'ay mi, on keɓay yonki. Daɓɓite Joomiraawo carel o heɓoto, noddee mo carel o woni haade. Al kalludo ala halleende muudum, mo hulataa Joomiraawo ala nyumo muudum: O so"o to Joomiraawo o yurminanay mo, o yaafanto mo koo dume. O wurtodoto e belɗum ɓernde nden o jooɗoto jam. E mo waroyae! Ndaaree! Yeesu! Yeesu! E mi toroma, yamɗin ɓiɗɗo am surbaajo! Yurminanam. Duuɓi maako sappo e ɗiɗi, o ɓadike mayde. Ga Allah! En njaadu. Jayirus waɗu munyal. Yeesu! Biɗɗo maada maayi. Taa wannu moodibbo kadin. Taa wannu. Hoola yam tan, ɓiɗɗo maaɗa ummoto. Alee bojji. O maayaay, o daani tan. Surbaajo, umma. Kokkee mo ko o nyaamata. Nanee yam to' on mbii goɗɗo fii gaɗɗum do'o. Gada fii du'um o yi'i goɗɗo jaɓoowo ceede leydi bi'eteedo Leewi e jooɗi to dammugal gariiri e mo huwa. Tokkam. Sey Yeesu yahi dow hocceere ngam waɗa do'aare, o waali wadki do'aare. Nde weeti o howni tokkuɓe mo sappo e ɗiɗo ɓe o noddi lilaaɓe. Siman mo o hokki innde Bitrus... E minyiiko Andarawus Yaakubu... e Yahaya... Filibus... Batiloomi... Matiyu... Tooma... Yakubu ɓiɗɗo Halfa... E Simon bi'eteedo jalooti... E Yahuuda minyiirawo Yaakubu e Yahuuda Iskariyooti, kokkitiraydo Yeesu. On barkidinaaɓe onon ɓe ngalanaa. Ngam onon jeyi laamu Joomiraawo. On barkidinaaɓe onon nanooɓe weelo jooni, ngam on kaarneteeɓe. On barkidinaaɓe onon woyooɓe jooni, ngam on ngartay jalayɓe. On barkidinaaɓe to yimɓe ganyii'on, ndiiwii'on mbonni innde mooɗon, wi'i fii kalluɗum fuu dow mooɗon ngam Bii neɗɗo. Nanee belɗum to non heɓii on, ngame ngam belɗum, ngam barka mooɗon ɗum duuɗdum to Joomiraawo. Ngam non maama'en maɓɓe ngadaano annabo'en. ...go'o, diɗi, tati, nayi. Ko kemmi wonɗon. Ko mbiidaa ko keɓdaa wonɗon tan! On boni onon riskuɓe jooni, Ngam on keɓi ko ɗaɓɓitoton. O yidaa o riska, O kaangaado. On boni onon jalooɓe jooni, ngam on nantaa belɗum on mboyay. On boni to yimɓe fuu manii on, ngam non maama'en maɓɓe ngadaanno annabo'en fewre. Ammaa e mi wi'a on, Ngitee ganyooɓe mooɗon. Ngadaane wanyooɓe on booɗɗum. Barkidine laanooɓe on. Do'ane torrooɓe on. To goɗɗo fiyi ma to wolo, waylitammo o fiya wo'oto ngon. To goɗɗo jaɓi cuddaari maaɗa, taa haɗu mo toggoore maaɗa. Toriidoma goɗɗum fuu, hokkumo. To goɗɗo teeti ko ngoodudaa, taa wiimo o hokkutuma. Ngadaane woɓɓe ko ngiɗɗon ɓe ngadana on. To yiɗuɓe on tan ngiɗɗon bo, Dume barka keɓoton? Ay kalluɓe ma e ngidi yiɗɓe ɓe. To gadaanooɓe on boooɗɗum tan ngadańton booɗɗum, Dume barka keɓoton? Ay kalluɓe ma e ngada non. Ngam dume o meemata mo? Ngam dume o metantamo? ii... fii kalluɗum Naa non, ngiɗe ganyooɓe mooɗon, ngadaneeɓe booɗɗum. Kokke nyamaande to' on kammo hokkiteeki. To on ngaɗi non on keɓay barka duuɗɗum, on ngartay ɓiɓɓe Joomiraawo. Ngam Joomiraawo e yurminana ɓe ngettataa e kalluɓe. Jurminane yimɓe, non no Nyaako mooɗon mo dow yurmirta. Hisnu min, Yeesu! To on ceryu wo66e, on ceryataake! To on metu kalluka dow woɓɓe, dum metataa kalluka dow mooɗon! Njaafe, on njaafeteeɓe. Tokkimmin laawol maada! Kokke, dum hokkay on. Poondirgel ngel poondirɗon e maggel ɗum foondiranta on. Bumɗo waawataa ardo bumɗo! To o ardike boo, ɓe fuu diɗo ɓe njanay nder gayka. Ngam dume ndaarataa geenol gonngol nder giteere bańndiraawo maaɗa ammaa a yi'aay lekki mawki wonki nder giteere maaɗa? Hollu min laawol, Moodibbo! E min ngimma jooni, Moodibbo! O barkidiinaado debbo danyudoma kokkuɗo ma musindaa! Non, ammaa ɓurɓe barkiɗineeki ngoni nanooɓe Wolde Joomiraawo e tokkande. E mi yiɗi annduki neɗɗo o'o. A kammi kanko woni Almasiihu? Farisankeejo o'o humpiti Yeesu ngam yaha wuro maako nyaama hiraande. Sey Yeesu yehi, jooɗi. Sukaaɓe pukkoye, on nganni min, On nani ko mbii mi. Ndille! Sukaaɓe ɓe'e e ngoodi hakkillo ammaa sey fijo. Dume o wadata do'o? Mí anndaa. Dume o wadata? Daa neɗɗo o'o o annabiijo, daa o annday ɗum ira moye debbo meemaata mo, daa o annday o gadoowo ko wooda. E mi anndi debbo o'o, Simon. Al mi wiima goɗɗum. E woodi yimɓe diɗo jaɓuɓe nyamaande ceede to goɗɗo. Go'oto jaɓi dinaari dari jowi, go'oto jaɓi dinaari hamsin. Walaa bawɗo yoɓuki mo ko jaɓi, ngam non o yaafaniiɓe nyamaande nden. Nder maɓɓe mo ɓurata yidki mo? E mi tamma mo o yaafani ceede ɓurɗe duudki. A wi'i goonga. A yi'i debbo o'o? Mi wari, a hokkayyam ndiyam mi loota koyɗe am, ammaa debbo o'o lootiri koyɗe am gondi maako o moytiri de gaasa hoore maako. A jaɓɓaaki yam jaɓɓaaki higaaku, ammaa e yottaaki am debbo o'o jaɓɓiiyam bodɗum A waddanaayyam nebbam moytammi hoore am, ammaa kanko o moytani koyde am nebbam uroojam. ngam non e mi wii ma no o holliri yidde nde'e holli hakkeeji maako duuɗɗi njaafaama. Ngam jaafanaado seɗɗa, yidde seɗɗa hollata. Hakkeeji maaɗa njaafaama. Dum moye woni o'o haa hakke fuu e mo yaafo? Hoolaare maaɗa hisniima. Yahu jam. Sey Yeesu waɗi ka yiilaaki e anndina habaru belɗum dow laamu Joomiraawo. Tokkuɓe mo sappo e diɗo e njaada e maako e woɓɓe rewɓe mburtinanaaɓe ginni kalluɗi. Maryaama bi'eteedo Magadala, e Yowana debbo Kuuja ardiido kuwooɓe wuro Hirudus, e Sujaana. Ammaa carel ko Yahaya haɓani Hirudus lamiido leydi ngam o te'i debbo mawniiko, o waɗi ɗum maɓɓi Yahaya nder suudu cural. Kokke yam habaru ko ngiɗdon. E gariri Naayim min kawri e koccoyɓe mayɗo ɓe uwoyaymo. Mayɗo on boo kanko tan maduujo maako woodi. Nde Yeesu yi'i mo yurminanimo. O meemi koccirdum mayɗo on, o wi'i, "Suka e mi wiima, umma." Mayɗo on ummi jooɗi, Yeesu hokkimo maduujo maako. Yameemo, mbi'on, An woni mo Yahaya wi'i waroyay, koo, min ndeenta goɗɗo?" Moodibbo! Moodibbo! Yahaya gadoowo Baptisma liyoyimin min yamma koo an woni on garaydo? Koo boo min ndeenta goɗɗo? Co"e mbi'on Yahaya ko ngiidon e ko nandoń, Wumɓe e mbumta, jaraaɓe e njaaɓa Be barkiɗinaaɓe yimɓe ɓe ngalaa seko dow am. Hoccam ngam mi yi'a Yeesu. Yeengu balbe am, a yi'a mo jooni? E mi yi'a Yeesu. goɗɗo aawoowo wurti ngam saaka iriri muuɗum. E mo saaka ndi wonndi yani dow datal ndi yaa6a, colli ngari nyaami ndi ndi fuu. Wonndi yani dow hayre, nde ndi fuɗi ndi yoori ngam ndiyam walaa. wonndi yani nder gi'eeje. de mawnidi e mayri, de deɗɗindi. Wondi yani dow leydi boodndi. ndi mawni, gabbel go'o fuu waɗi ngabboy dari go'o. Moodibbo, Ngam dume metirta misaalu koo toye to yimɓe kawriti? Onon on kokkaama faamuki sirru laamu Joomiraawo. Ammaa to woɓɓe sey e misaalu, ngam e ɓe ndaara ammaa ɓe ngi'ataa, e ɓe nana, ammaa ɓe faamataa. Raa ma'ana misaalu ɗum. Iriri ndin woni Wolde Joomiraawo. Njanndi dow ɗatal woni nanɓe wolde Joomiraawo. Nden Ceyɗan wara hocca nde diga ɓerɗe maɓɓe ngam to' ɓe mbaawa jogaaki nde booɗɗum ɓe kisa. Iriiri njanndi dow hayre woni nanɓe Wolde Joomiraawo njoginde e welwelta, ammaa nde walaa ɗaɗi. Be njoginde ngam carel seɗɗa tan. Nde carel torra wari ɓe njoofi nde. Iriiri nder gi'e woni nanɓe Wolde Joomiraawo, ammaa wannuki e risku e belɗum duuniyaaru ɓiɗɗi ɓerɗe maɓɓe, ɓe mawnaay nder ɗatal Joomiraawo. Ammaa iriiri njanndi dow leydi boodndi woni nanɓe Wolde Joomiraawo ɓe njogoonde ɓernde go'o nder munyal ɓe tokka nde ɓe ngada ko Joomiraawo yiɗi. Walaa njamnoowo fitillaaru hippa tummude dow mayru koo resandu ley leeso. Sey ni o resandu dow danki ngam nattuɓe fuu ɓe ngi'a njayri. Koo dume cuuɗiɗum ɗum faamteteeɗum e njayri... non ma koo dume sirru ɗum annditeteeɗum e njayri. Faamanee no nanirton, ngam fuu gooɗuɗo ɗum ɓeydanaymo, ammaa mo walanaa boo haa ko nyumata e woodi ɗum teetanay mo ɗum. Moodibbo... maduujo ma e minyiraaɓe ma e ton yaasi. E ɓe ngiɗi yiiki ma. Maduujo am e minyiraaɓe am ngoni nanooɓe Wolde Joomiraawo waaɗa ko nde wi'i. Wonnde nyalnde Yeesu natti koomiwal kanko e tokkuɓemo, o wi'iɓe, "En kuulu fonngo maayo." E ɓe nder huuluki o ɗaani. Moodibbo! Moodibbo! Yeesu! En kalkay! Koomiwal ɓadike heewa ndiyam. Hisnu min, Moodibbo! En fuu en kisay! To hoolaare mooɗon? Be njotti leydi Garasanko'en gonndi fonngo maayo leydi Galili. Yeesu, Biɗɗo Joomiraawo, ko wannuma e am? E mi torooma, taa torram. No innde maaɗa? Duuɗɗi, e mi torooma, taa nattinmin gayka hiite. Al min nattoya nder ornde aladeeji. Hey! Ngartee! Ndaaree! Ndaaree! Ginni din mburti nder neɗɗo on... Co"e! di nattoyi aladeeji. Alu do'o! Masaafiijo. Al min Dillu diga do'o! Al min Dillu diga do'o! Mi tokkete to njahata fuu. Alam mi tokkuma. So"a wuro, mbi'a ko Joomiraawo waɗamma. Yeesu hocci tokkuɓe mo kambe tan yaaki Betsayda. Nde yimɓe ngi'i non, ɓe tokkimo. Nde naange hiiri, Biturus wi'i Moodibbo, wi'u yimɓe ɓe ɗilla ngarihoy e gure gonɗe haade ɗo'o. Ngam ɓe keɓa ko ɓe nyaamata e to ɓe mbaalata. Onon kokkeeɓe ko ɓe nyaamata. Buroodiiji jowi e liyyi ɗiɗi tan ngoodi. Yaa Joomiraawo, laamiiɗo lallamɓe, burtinoowo nyamndu diga nder leydi, min mawninii ma. Ɗum kayɗiniiɗum! Ɗum kayɗiniɗum! Moye yimɓe mbi'ata ngonumi yam? Woɓɓe mbi'i a Yahaya gadoowo baptisma. Woɓɓe boo mbi'i an woni Iliya. Nden woɓɓe kadima e mbi'a go'oto nder annobo'en denno ummi. Ammaa onon. Moye mbi'oton yam? An woni Almasiihu mo Joomiraawo. To' on mbii goɗɗo haala ka'a. Doole Ɓii neɗɗo yara bone nden ɗum wanyay mo. Dum waray mo, ammaa gada balɗe tati o ummoto. E woodi gidɗo tokkay yam nder mooɗon? Mi tokkay Moodibbo, ammaa alam, mi yaha mi jaɓɓito ɓe wuro am taw. Koo moye jogi remergo fuɗɗi remki e yeeyo gada, walaa ko maagi nder kuugal Joomiraawo. Fuu giɗɗo tokkukiyyam doole wanya hoore muuɗum. hocca gafaangal muuɗum koo ndeye tokkayam. Fuu giɗɗo hisnuki yonki muuɗum dullayki, ammaa fuu dulluɗo yonki muuɗum ngam am hisnayki. Ko ɗum maaganta neɗɗo to heɓi duniyaaru fuu ammaa o halki hoore maako? Koo moye gedduɗoyam e boliide am, Ɓiɗɗo neɗɗo yedday mo to wartoyi nder teddungal maako, e teddungal Nyaako maako e malaa'ika'en ceniibe. E mi wi'a on goonga, e woodi wo66e do'o ɓe maayataa naa nde ɓe ngi'i Laamu Joomiraawo. Sey Yeesu hocci Yahaya e Yaakubu e Bitrus ɓe yeeni hayre ngam waɗa do'aare. E mo nder do'aare sey yeeso maako e kolte maako ngarti daneeje tar. Sey raa annabo'en diɗo Muusa e Iliya wangi nder teddugal mawngal e medda e maako. A hebbinay alkawal Joomiraawo. A maayay nder Urucaliima. Yimɓe ɓen e ndilla Bitrus wi'i Yeesu Moodibbo, gonki amin do'o e woodi min nyibay cuuɗi tati wooyru ndu maaɗa, wooyru ndu Muusa, nden wooyru ndu Iliya. Bitrus e nder metuki sey nduula wangi, suddi ɓe, ɓe kultori. Ɓe nani bolonnde Joomiraawo diga nder e wi'a, "O'o woni ɓiɗɗo am mo cuɓumi, nanee ko o wi'ata on." Moodibbo! Moodibbo! e mi toroma yamɗin ɓiɗɗo am. Ga Allah wallu mo, kanko tan ngoodumi mi torake tokkuɓema mburtinan ginnol ngol ammaa ɓe mbaawaay. Hey jaamanu kalluɗum ɗum hoolaakiyam. Haa ndeye njoɗotoomi e mi munyana on? Waddu ɓiɗɗo ma do'o. Yeesu maako maa yamɗitii! Kayɗiniiɗum! Ekkitimmin do'aare no Yahaya ekkitiniri tokkuɓemo. To on ngaɗay do'aare, "Nyaako amin mo dow, innde maaɗa mawninee, Laamu maaɗa wara ko ngiɗɗaa waɗe ley duniyaaru no ɗum waɗetee dow. Hokkumin ko min nyaamata koo ndeye, Yaafanamin hakke amin, ngam minon maa e min njaafano koo moye kallanɗo min. Taa al Ceyɗan yaaramin to min ngatta hakke. ammaa hisnu min diga jungo Ceyɗan. Toree, ɗum hokkay on; daɓɓitee, on keɓay; Silminee, ɗum jaɓɓoto on. Ngam toriido fuu ɗum hokkay mo, daɓɓitudo bo heɓay, Nden cilminiiɗo fuu ɗum jaɓɓotomo. Moye nder mooɗon to ɓiɗɗo muuɗum torake mo liygu o hokka mo mbooli? koo to o torake mo ɓoccolde o hokka mo yaare? Onon halluɓe, on anndi no kokkirton ɓiɓɓe mooɗon fii booɗɗum. Hakko Nyaako mooɗon mo dow o ɓuray non hokkuki toriiɓe mo Ruuhu Ceniido. E mi wi'a on, To on ngannu nder joonnde mooɗon dow ko nyaamoton, ko njaroton e ko 6ornotoodon. Ngam yonki 6uri nyamndu, 6anndu boo 6uri kolte. Ndaaree gawle: ɗe aawataa ɗe ndemataa ɗe ndesataa nyamndu, fuu e non Joomiraawo e nyamna ɗe. On ɓuri colli yeeso Joomiraawo. Moye nder mooɗon to wanni ɓeydanta hoore muuɗum balɗe? To on mbaawataa wadki fii famarum ɗu'um, ngam dume ngannoton e fii koriidum? Ndaare gindi, no mawnirta. Ndu huwata ndi sannyata, fuu e non Suleymaanu fuu e risku muuɗum meedaay mo"itino bo wo'oyri mayri. To Joomiraawo e mo"inirta pinndi ladde nihi hannde e ndiɗon jaango ndi wule, hakko onon o 6uray non 6ornuki'on onon kooliiɓe Joomiraawo seɗɗa. Beydam min hoolaaki ma. To on ngoodi hoolaare famarde bo gabbel goyɓa, on mbaaway mbi'on lekki goyɓa ki'i, "Doofaa tiggowoda nder maayo," ki waɗay don e don. Ko watta yimɓe ngaɗa hakke waray, ammaa gaɗɗo goɗɗo waɗi hakke wonii. Ɗum ɓuranay neɗɗo on haɓɓane hayre namarde e daande maako ɗum faɗɗa mo nder maayo, dow o waɗa go'oto nder famarɓe ɓe'e waɗa hakke. E ɗume laamu Joomiraawo nanndi? Raa ko ɗum nanndi: goɗɗo neɗɗo hocci gabbel mustad aawi ngel nder ngesa muuɗum. Ngel mawni, ngel warti lekki, colli ngaɗi caɓɓe dow calɗi maaki. Mi tabbitinaay ko o wi'ata. Ngam dume nyamdoton e jaɓooɓe ceede leydi e gadooɓe hakke? Yamɓe ngalaa likitaajo, ammaa nyawuɓe ngoni giɗɓe likitaajo. Mi waroyaay ngam nodduki wadooɓe ko woodi tuuba, ammaa ɓe hakke. Metammin dow laamu Joomiraawo. E woodi ko hori kadin? Onon ornde am pamarde to' on kulu, ngam Nyaako mooɗon mo dow e nana belɗum hokkuki on Laamu muuɗum. Cooree ko ngooduɗon kokkon ɗum ɓe ngalanaa. Ndesane ko'e mooɗon jawdi ndi wonnataako, jawdi dow ndi re'ataa. Ngam ton gujjo ɓaddataako ndin, nden walaa mooyu nyamayngu ndin. Ngam to jawdi maaɗa woni ton ɓernde maaɗa so"oto. Banndiraawo, a hoyi diga nyawu maaɗa. Ndaaree! Ngi'ee o yamɗiti! Ɗum kayɗiniiɗum! Ngaree ngi'on! M-m-mi yetti, Joomiraawo! duuɓi ɗuɗɗi mi yamɗaa, Joomiraawo barkidinma! E woodi balɗe jowee-go'o ngam kuude, ngaree ɗum yamɗitina on nder balɗe ɗen, naa ni nyalnde siwtaare. Onon munaafiki'en! Koo moye mooɗon e mardi muuɗum koo mbabba muuɗum nder nyalnde siwtaare yarnowa ndi, ko naa non. Jooni raa debbo o'o taanu Ibraahim mo Ceyɗan ha66i duuɓi sappo e joweetati Haanaa o fiptee Nyalnde siwtaare? Moodibbo booɗɗo, ko ngadaymi mi heɓa yonki ki re'ataa? Ngam dume noddirɗaayam boɗɗo? Wala boɗɗo sey Joomiraawo tan. A anndi ko Attawra wi'i: "Taa wadu jina." "Taa wadu war hoore, taa wii goɗɗo waɗi ko waɗaay." "Mawnin danyooɓe maaɗa." E mi wada ko mbiiɗaa fuu diga e mi suka. Haa jooni horanima fii go'o. Sooru ko ngooduɗaa fuu. Cenndana ɓe ngalana ceede ɗen, a heɓay barka e dow. Nden ngaraa tokkaa yam. E min ngoodi risku ɗuuɗɗum. E ɗum saɗani ngooduɗo risku natta laamu Joomiraawo. Ɗum ɓuray hoyki ngeelooba tokka nder yulde baatal, dow gooduɗo risku natta laamu Joomiraawo. Moye waawata hisuki? Ko yimɓe mbaawataa waɗki, Joomiraawo waaway waɗki ɗum. Non ɗum, ndeye laamu Joomiraawo waroyta? A yi'ataa laamu Joomiraawo e gite. Walaa bi'oowo, "Ngi'ee, Raa ɗum ton, raa ɗum do'o." Ngam laamu Joomiraawo e nder mooɗon. Carel e waroya ngel kaaɓoton yiiki nyalnde wooyre nder balɗe Ɓii neɗɗo, ammaa on ngi'ataa. No mayyere mayyirta yi'e koo toye, non gartol Ɓii neɗɗo wa'ata. Ammaa arande doole o yara torra kalluka yimɓe jaamanu ɗu'um nganyamo. Gite giiɗe ko ngiiɗon de barkinaaɗe! Ngam annabo'en ɗuuɗɓe e laaminooɓe ɗuuɗɓe ngiɗi ngi'a ko ngiiɗon, ammaa ɓe ngi'aay. ɓe ngiɗi nanki ko nandoń ammaa ɓe nanaay. Ko min ngadata? Koo winnda nder Attawra? Noy njangirtaa nde? Yidu Joomiraawo Allah maada e ɓernde maaɗa fuu, e yonki maaɗa fuu, e semmbe maaɗa fuu, e hakkiilo maaɗa fuu, nden yiɗ bandiraawo ma no girruɗaa hoore ma. A wi'i goonga, waɗu non a heɓay yonki ki re'ataa. Mo woni bandiraawo am? Naa sooji'en ɓenɗon! To Keysar fa? goɗɗo neɗɗo e regoyo diga Urusaliima yaaki Jeriko. wuyɓe piyii mo ɓe ali mo hakkunde yonki e mayde. Sey ardiiɗo diina tokkoyi datal ngal. Nde o yi'i neɗɗo on, o seli o yaɓɓi. Non maa goɗɗo lewiyankeejo tokkoyi datal ngal. Nde o yi'i mo, kanko ma o seli o yaɓ6i. Ammaa goɗɗo Samariyankeejo tokkoyi datal ngal. Nde o waroyi to neɗɗo on woni, o yi'i mo o yurminanimo. O ɓadi neɗɗo on. O lootanimo nawnooɗe e nebbam e ndiyam innabojam. O ha66ani mo nawnooɗe ɗen. Nden o waɗɗiniimo dow mbabba maako o yaari mo wuro o walli mo o heɓa jam. Nde weeti, Samariyankeejo on itti ceede hokki joomu wuro on. O wi'i mo, "Faamam mo bodɗum. Taa majji ceede ɓurɗe de'e, mi yoɓete to mi wartoyi." Moye nder yimɓe tato ɓe'e kamniɗaa woni banndiraawo mo wuyɓe piyii on? On don balluɗo mo. Aan ma yahu ngadaa non. Yaw Ah! Alee ɓikkoy pamaroy ngara to am to' on kadu koy, ngam nannduɓe e makkoy njeyi laamu Joomiraawo. E mi wi'a on goonga, koo moye mo jaɓaay laamu Joomiraawo bono suka pamaro o nattataa laamu ɗum sam. Jaɓuɗo suka bo fuu nder innde am jaɓii yam. Nden koo moye jaɓiyam jaɓi liloyɗo yam. Ngam leynuɗo hoore muuɗum fuu nder mooɗon, kanko woni mawɗo. Hey, un dume wadata ne? Un ɗume? Yeesu mo Najaret ya66oto. Yeesu! Yeesu! Biɗɗo Dawda, Yamɗitinam! Ko ngiɗɗaa mi waɗane? E mi yiɗi mbumtina yam. Wumtu. Hoolaaki maaɗa yamɗitinii ma. E mi yi'a! E mi yi'a! E mi yi'a! Yeesu e yaha Urusaliina o waɗi ka hawruki e yimɓe ɗu66e e ɓe yama o ekkitinaɓe dow laamu Joomiraawo o holla ɓe datal ngal ɓe tokkata ɓe kisa. neɗɗo o'o, goonga o annabiijo. Moodibbo am hisnam! Joomiraawo hisnu min! Manten Joomiraawo! Hollu min laawol goonga! Yimɓe pudɗi jaɓki Yeesu woni kisnoowo. Nder gariri Jericko e woodi goɗɗo jaɓoowo ceede leydi bi'eteedo Jakka. E mo yiɗi yiiki Yeesu ammaa ngam yimɓe duudi o yeeŋi lekki ngam o heɓa yiiki mo boɗɗum. Ndaaree jaɓoowo ceede leydi. Yawnu njippoyodaa Jakka, ngam hannde wuro maaɗa mbaalaymi. Wuro am? Mo waaloyta wuro maako? No waɗi Jakka anndi Yeesu? Nanee. Mi hokkay ɓe ngalanaa sendere njawdi am. To e woodi mo njaɓanmi ko haanaa mi yoɓay mo ko njaɓammoomi nde nayi. E ɗum hayɗini jaɓoowo ceede leydi hokkita ko jaɓi! Hannde kisndam wari nder wuro ngo'o, ngam neɗɗo o'o maa o ɓiɗɗo Ibrahim. Bii neɗɗo wari ngam ɗaɓɓita majjuɓe hisnaɓe. Raɗɗum, En njahay Urusaliima. Koo ɗume ko annabo'en mbinndi dow Bii neɗɗo ɗum heeway. Ɗum nangay mo ɗum waɗa mo nder juuɗe beeferɓe. Ɓe njukkita mo ɓe kuɗa mo, ɓe tuttana mo jooɗe, ɓe piya mo ɓe mbara mo, nden nyalnde tatawre o ummoto. Koo nde Yeesu e anndi ɗum waray mo ngam hakke duniyaaru o nangi ɗatal yaaki Urucaliima. O lili tokkuɓe mo diɗo ngaddanamo mbabba. E mo dow mbabba ngan yimɓe duuɓɓe nani ɓelɗum ɓe manti Joomiraawo e ɓe noddira Yeesu laamiido ngam fii kayɗiniifum ɗum o waɗi. Moodibbo, haɓan tokkuɓe ma mbi'a ɓe nde"ita. E mi wi'a on to ɓe nde"iti, kaaye mantay Joomiraawo e semmbe En mawnin Joomiraawo. Kisnoowo wari! Nde Yeesu ɓaddi Urucaliima yi'i gariri ndin o woyani ndi. Daa a annduno hannde ko waddata jam, ammaa ɗum suuɗanake gite maaɗa. Balɗe ngaroyay de wanywanyɓe maaɗa piloto ma ɓe ɓiɗɗu ma koo toye maaɗa ɓe ndo"u ma e leydi, ɓe kalkuma an e ɓiɓɓe maaɗa. gonɓe nder maaɗa. Ɓe alataa wonnde hayre dow wonnde nder maaɗa ngam a annditaay carel ngel Joomiraawo wari hisnuki ma. Wuro ceniingo nder Urucaliima un bigeere waɗuki do'aare ammaa ngo wartiraama luumo. Ɗum winndaama, Wuro am ɗum wuro do'aare. ammaa on ngartiriingo luuru wuyɓe. O yahanay mardi am. Taɓɓeemo! Taɓɓeemo! Noddaneemo taadiiɓe! Noddaneemo taadiiɓe! Sey woɓɓe nder ardiiɓe moodiɓɓe diina e ardiiɓe yimɓe ɓeydi wanyuki Yeesu ngam yimɓe e noddiramo Laamiiɗo. Mi faami yimɓe ɗuuɓɓe fuɗɗi manntirkimo Laamiiɗo. Laamiiɗo? Sey ni laamiiɗo wuyɓe! Min ngi'i ira maɓɓe. Ɓe ngari, ɓe pewi, ɓe ndilli, ɓe ngejjitaama. To' on ngartu wumɓe. Tokkooɓemo e ɓeydo koo ndeye. Yimɓe e ngidimo soosey. E ɓe nyuma o laamiiɗo. Al mi waggina on to neɗɗo o'o ummini hakkillo yimɓe mi torray on. Kiila um goonga En ummano Galilankeejo o'o. Koo ndeye Yeesu e wi'a moodiɓɓe diina e Faarisanko'en e ngaajina Attawra, ammaa kambe ɓe tokkataa ɗum. Nder wuro ceniingo o yi'i goɗɗo debbo mo walanaa waɗi jamkoy diɗoy. Hokku ko ɓuri non. Goonga ko debbo o'o hokki ɓuri ko horiiɓe fuu kokki. Ngam horiiɓe fuu ɓe kokki seɗɗa diga nder risku maɓɓe. Ammaa debbo o'o nder ciya maako o hokki ko o woodi fuu. Wii min Mo waɗma mbi'a haala ka'a? Mo waɗu ma? Min maa mi yamay on. Mbi'ee yam baptisma ɗum Yahaya waɗi to Allah ɗum yiwoyi koo to yimɓe? Dume mbi'etemmo? To en mbi'i "To Allah ɗum yiwoyi", o wi'ay, "Ko waɗi on jaɓaay mo?" To en mbi'i "To yimɓe," yimɓe ɓe'e kuborto en kaaye. Ngam ɓe njaɓi Yahaya o annabiijo. Min anndaa to ɗum yiwoyi. Min maa boo mi wi'ataa on mo waɗi yam mi waɗa fii ɗu'um. E woodi goɗɗo gaɗɗo ngesa inabooje, o hokki ka woɓɓe remooɓe mo"ina ka, o dilli wonndi leydi o neeɓi ton. Nde carel ittuki inabooje waɗi, o lili maccuɗo to ngesa kan ɓe kokka mo ko ɓe ngaadaano nder ko ɓendi. Ammaa ɓe piyi maccuɗo on ɓe co"imo koo ko ɓe kokki mo. Joomu ngesa on lili goɗɗo. Kanko ma ɓe piyi mo ɓe kuɗnimo, ɓe co"ime koo ko ɓe kokki mo. Sey o fuɗɗiti o lili maccuɗo tataɓo. Kanko boo ɓe nawni mo ɓe mburtinimo nder ngesa kan. Sey Joomu ngesa kan wi'i, "Ko ngadaymi? Mi lilay ɓiɗɗo am mo ɓurmi yidki." "Kiila ɓe kokkay mo mangu." Nde jaɓuɓe ngesa kan ngi'i ɓiɗɗo on, sey ɓe mbii "O'o woni dnoowo ngesa kan. En mbar mo, ngam ngesa warta ka meeɗen." Yeesu, ɓeydammin. Sey ɓe mburtini mo nder ngesa kan, ɓe mbarimo. Ko nyumoton joomu ngesa innabooje on waɗantaɓe to owari? O waray o halka ɓe ɓe fuu o hokka woɓɓe ngesa kan. Ko woni ma'ana aayaare biinde "Hayre nde mahooɓe nganyi, kayre woni ɓurnde koo kootoye darnuki maadi." Koo moye yani dow hayre nden yewi yewi nay. To hayre nden yani dow goɗɗo boo, nde namay mo bo conndi. Moodibbo, e min anndi ko ekkitintaa ɗum goonga. A hollataa yidde hoore ammaa a ekkitina laawol Joomiraawo e goonga. Wii min, e haani min njoɓa Keysar mawɗo laamɓe Roma ceede leydi ko haana? Faamammo, e mo yidi ko o nangirta ma. Kollee yam yamnde dinaari. Dowdi e innde moye woni dow mayre? Keysar! Ngam non kokke Keysar, ko woni ɗum Keysar, nden kokkon Joomiraawo ko woni ɗum Joomiraawo. On ngoodi ngokka?! Sey nyalnde wari nde humpto buroodi dum walaa yufinirduun bi'eteedum Sakkinki. Yeesu lili Bitrus e Yahaya ngam ɓe mo"inanan ɓe koo dume ngam Humpto Sakkinki. Mi haaɓi nyamduki nyamndu humpto Sakkinki ndu'u e mooɗon ko mi torre. E mi wi'a on, Mi fudɗitataa nyaamki nyamndu humpto Sakkinki sey to ma'ana majjum heewi nder laamu Joomiraawo. Mi yettii ma Joomiraawo, Laamiiɗo lallamɓe, kokkoowo ɓikkoy innabooje ndiyam. Njaɓe da'am cenndon hakkunde mooɗon. Ngam e mi wi'a on, mi fudɗitataa yarki ndiyam inaboojam na laamu Joomiraawo waroyi. Mi yetti ma Joomiraawo, Laamiiɗo lallamɓe, kokkoowo nyamndu diga leydi, Du'um um ɓanndu am kokkaandu ngam mooɗon. Ngaɗee ko waɗki non ngam siftorki yam. Da'am woni alkawal kesal tabbitayngal e yiiyam am ndufeteedam ngam mooɗon. Ammaa, raɗɗum, kokkitiraydo yam e nyamda e am do'o. Goonga Ɓii neɗɗo doole maayay non no Joomiraawo suɓi ammaa kokkitiraydomo wonii. Um min? Mo watta ɗum? Moodibbo, um min? Yammo kokkitirayɗo mo! Burɗo mangu nder mooɗon warta bo pamaro, nden ardiido warta bo maccuɗo. Mo ɓuri mangu? jooɗiido ngam nyaama koo gaddoowo nyamndu? Ay ondon jooɗiido woni mawɗo. Ammaa e mi ɗon nder mooɗon bo maccuɗo. Onon ndarodii e am e goonga ko torrii mi. No Nyaako am mo dow hokkiriyam laamu, Non min maa mi hokkay on laamu. Nyamndon e am njardon e am nder laamu am. Njoofodon dow jooɗorle laamu, on laamo lenyi Israa'iila sappo e diɗi. Too, walaa kokkitirayɗoma. Siman, Siman, raɗɗum, Ceyɗan torake Joomiraawo seɗa on no ɗum sedirta gawri ngam senduki ko woodi e ko woodaa. E mo yidi foonduki on. Ammaa mi do'anake ma Simon ngam to' ala hoolaaki yam. Taa warti to am sembidinaa banndiraaɓe maaɗa. Moodibbo E mi ciryi mi yaada e maaɗa to njahata fuu koo suudu cural koo maayde. E mi wiima Bitrus, hannde ko jakardi hanan a wi'ay a anndaayam nde tati. Ko lilnoomi on mbiimi on to' on njaadu e goɗɗum e woodi ko ndulluɗon? Walaa ko min ndulli. Ammaa jooni gooduɗo ceede e jakaare fuu hocca. Mo walaa kaafahi bo soora cuddaari muuɗum sooda go'o. E mi wi'a on, aayaare nde'e doole heewa dow am bi'unde, "Dum hoccaymo bo kalludo." Ngam ko winndaa dow am ɓadike heewuki. Raaru, raa kaafaaje diɗi, Moodibbo. Dum heyi non. Sey kawtal mawɓe kawriti ngam raaruki datal ngaal ɓe nangirta Yeesu. Ceyɗan natti ɓernde Yahuuda Iskariyooti, go'oto nder tokkuɓe Yeesu sappo e diɗo. Sey o meddi e mawɓe dow nanguki Yeesu. Yeesu ali Urucaliima yehi Hocceere Jaytun ngam wada do'aare. Ngaɗee do'aare to' ngaɗon hakke. Yahuuda Iskariyooti hokkitiri Yeesu ngam ceedoy seɗɗa. Yeesu e anndi carel maayde muudum ngam hakke duniyaaru ɓadike, sey o waɗi do'aare. Nyaako am, Taa jaɓi, ittanam torra ka'a. Ammaa fuu e non, naa ko ngimmi ammaa ko ngiɗɗaa waɗe. Sey malaa'ikaajo wanganimo cembidinimo sey asawre maako warti bo yiiyam e simta e leydi. Ngam dume daanctooɗon? Umme, ngaɗon do'aare to Ceyɗan yaara on to ngatton hakke. Yahuuda, A hokkitiray Ɓii neɗɗo e hownirki higaaku? Moodibbo, min pe'aɓe kaafaaje? Ngaree nangoń mo. To' on ɓeydu! Fii kayɗiniɗum. On ngardoy e kaafaaje e cabbi bo nangooɓe gujjo calorɗo? Koo ndeye nyalnde e mi wondi e mooɗon nder wuro ceniingo on nangaay yam. Ammaa jooni ɗum carel mooɗon carel ngel nyiwre laamoto. Nangeemo! Njogee mo booɗɗum. Sey sooji'en njaarimo laamorde ɓe ngaɗi ka jukkutuki mo. Raa toggoore nde laamiiɗo ɓorni. Wiimin ko waɗata do'o yeeso. Allah reene, Laamiiɗo, a hisnaymin? Hisnumin mana! Neɗɗo o'o e wondi e Yeesu. Surbaajo, mi anndaa mo sam! Mi yi'i e ɓe njaada. Min maccuɓe maaɗa. Laamiɗo, raa maccuɓe maaɗa dow maaɗa! A gooto nder tokkuɓemo. Higo naa um min! Seko walaa neɗɗo o'o e wondi e Yeesu, ngam kanko ma o Galilankeejo. Taa wannam. Higo, goonga mi anndaa ko mbi'ata! Sey Yeesu yeeyi raari Bitrus. Sey Bitrus siftori ko Yeesu wi'unoomo: "Hannde ko jakardi hanan a wi'ay a anndaayam nde tati." Moodibbo, Mi wi'iino mi tokkete haa maayde, Ammaa jooni mi yeddi wi'i mi anndaa ma. Yaa Joomiraawo, a yaafanake maama'en amin nde ɓe ngadamma hakke, An, a monnaniiɓe, ammaa a halkaay ɓe. Ngam yidde maaɗa e alkawal maaɗa e goonga maaɗa, a munyaniibe. Anndutu, mo fiima? Waɗu annabaaku! Mo fiyama yeeso do'o? Alee! Alee mbiimi on ! Ngaddeemo yeeso mawɓe. En nja! Mawɓe ardiiɓe diina kawri ngam yama Yeesu. Wiimin, An woni Almasiihu? To mi wi'i on ka on njaɓataa ko mbiimi. To mi yamii on boo on nootataako yam. Ammaa diga jooni Ɓii neɗɗo joodoto e jungo nyaamo ngo Allah joomu bawɗe. Too, an a Ɓiɗɗo Joomiraawo? Non no mbiiɗon. Ngam ɗume o we'ata ira haala ka'a ay o huɗi Joomiraawo. O waɗi hakke! Enen e ko'e meeɗen. En nani ni ko o wi'i. En njaaru mo to Bilaatus. Non, non, ndillide e maako! En nja! Sey ɓe njaari mo yeeso Buntus Bilaatus gomnaajo leydi Yahudiya ɓurɗo koo moye laamiido halleende nder leydi Roma. Kanko tan o wari yim6e dubu go'o dow gaafaangal. Ko waddi on do'o nder subakaare nde'e? Min nangi neɗɗo o'o e majjina yimɓe amin. O sankiti nyaamooɓe luumo nder wuro ceniingo. Ko haani um waɗana mo? Warmo! Mi yi'aay goɗɗum kalluɗum ɗum nangirdon neɗɗo o'o sam. O waɗi ko woodaa, e mo wi'a yimɓe to' njoɓa Keysar ceede leydi, way kanko woni Almasiihu, Laamiiɗo. Laamiiɗo? A Laamiiɗo Yahudanko'en? A wi'i ka. O fuɗɗiri leydi Galili, jooni o waroyi ɗo'o. Nder leydi Galili? O'o neɗɗo o Galilankeejo? Ngam maajum, en njaaray mo to Hirudus. E mo ɗon nder Urusaliima koo na non? Njareemo to Hirudus! No maa ne innde ma? Um ɓeye ne ɓenɗon ɓe noddata tokkuɓema? Yimɓe ɗu66e mbi'i a waɗa fii kayɗinidum. Wadanam mi yi'a. Allah reene, O majjini yimɓe fuu. E mo noddira... hoore maako laamiiɗo. neɗɗo o'o? LaamiiɗSo? Allah reene. Piyeemo booɗɗum. Co"itee mo to Bilaatus, Ɗo ɗum leydi maako. Neɗɗo o'o o waɗaay ko haani um wara mo. Ngam non mi waday ɗum fiya mo nden mi yoofa mo. E haani njoofanaamin neɗɗo go'o ngam ngo'o humpto. Yoofammin Barabbas. Nangu neɗɗo o'o. Ii. Hokkumin Barabbas. Warmo dow gafaangal! Ii, warmo dow gafaangal. An, e an, piyeemo. Bilaatus, ko keɗiɗa? Kanko woni Yeesu! Ko waɗi torrirtonmo nihi? Alee mo, hanko woni kisnoowo! Walaa ko o waɗi! Yepteemo! Ammaa ɓe ngadi ka wiiki Yeesu ware dow gaafaangal e cemmbe. Sey Bilaatus wi'i ɗum wara Yeesu. O yoofaniɓe Barabbas mo ɓe ngidi, gadaaɗo nder suudu cural ngam war hoore e haɓɗuki e laamu. O hokkiɓe Yeesu ngam ɓe mbaramo. An! No innde ma? Siman Sayrankeejo! Waroy do'o Tayu ɓoggi din! Hoccu ki. En ndillu! Min mboyaniim, moodibbo. Wayyo, yar ndiyam. Moodibbo, yar. Rewɓe Urucaliima. to' on mboyanam, mboyanee ko'e mooɗon e ɓiɓɓe mooɗon. To ira ɗu'um waɗi carel ngel lekki woni kecci, ko waɗata to ki yoori? Allah walluma, Min ngadante do'aare. Waɗu! Umminki! Disanki lekkoy! Pittee ɓoggi din. Nyaako mo dow, yaafanaɓe, ngam ɓe anndaa ko ɓe ngatta. O hisni woɓɓe, al o hisna hoore maako. ii, hisnu hoore maaɗa, to an woni Almasiihu. Jippoya! Waɗammin goɗɗum kayɗiniidum! Sey Yeesu wara dow leggal gafaangal hakkunde wuyɓe diɗo, no annabo'en mbiino duuɓi ɗuɗɗi yaɓɓiidi. Toggoore nde'e naa nde neɗɗo mo walanaa. Waddu! Taa seeku nde! En gaɗu caaca ngi'en mo nyaamata nde! A waɗi saa'a! Dow gafaangal maako ɗum winndi, "O'o woni laamiido Yahudanko'en." Hisnu hoore ma taa Laamiiɗo Yahudanko'en. Naa, aan woni Almasiihu? Hisnu hoore maaɗa, nden kisnaamin. A hulataa Joomiraawo? A yarda torra go'o e maako, Kanko bo o waɗaay ko woodaa. Yeesu, taa yejjitam, taa natti Laamu maaɗa. E mi wii ma, hannde a wonday e am nder wuro Joomiraawo. E carel ngel ɗum caka nyalawma nyiwre maɓɓi leydi fuu haa yaaki njamndi tati. Wudere senndude nder Suudu Joomiraawo seeki diɗi. Nyaako, mi hokki yonki am nder jungo maaɗa. Nde mawɗo sooji'en Roma yi'i ko waɗi o manti Joomiraawo e mo wi'a, Mangu woodana Joomiraawo. Goonga neɗɗo o'o e mo woodi goonga. Yusufu mo Arimatiya, gaɗoowo ko Joomiraawo yiɗi, o go'oto nder kawtal ardiiɓe diina, ammaa o jaɓaay fii ɗu'um ɗum ɓe ngadi. O tori Bilaatus ɓanndu Yeesu ngam o uwamo ko nyalnde siwtaare fuɗɗa. En mo"in mo nebbam uroojam moytanen ɓanndu moodibbo meeɗen. Mi wallay. Njawɗee, Nyalnde siwtaare ɓadike fuɗɗa. Ɓe kooti ɓe mo"ini nebbam uroojam ngam ɓe moytana ɓanndu Yeesu. Nyalnde Siwtaare ɓe siwti no Attawra wi'i. Nyalnde Alal ɓe ndawi ɓe kocchi nebbam ɗam, ɓe njehi yenaande nden. Nde ɓe njotti yenaande nden ɓe tawi hayre nde ɗum maɓɓtiri yenaande nden tallitaama. Nde ɓe natti ɓe ngi'aay ɓanndu Yeesu. Ngam ɗume tefoton mo yonki nder mayɓe? O walaa ɗo'o. O ummake. Ciftore ko o wi'ino on ko o wonduno e mooɗon nder leydi Galili. O wi'i, 'Doole Ɓii neɗɗo hokkitire nder juuɗe halluɓe o ware dow leggal gafaangal nden o ummo nyalnde tatawre.' Nanee! Hayre nden tallitaama. Min natti, min ngi'aay ɓanndu moodibbo sam. Dume mbiiɗaa? On ngi'aay ɓanndu moodibbo? Malaa'ika'en diɗo wangani min, e ɓe delkito, bo naange. Ɓe mbi'i min: Ngam ɗume tefoton mo yonki nder mayɓe? ɗum en goonga. Njaɓeeka. Goonga min mbi'ata on. Min ngi'i ɓe! Njahe ngi'anon ko'e mooɗon! Walaa goɗɗum nder yenaande nden. Moodibbo meeɗen ummake! Bitrus goonga min mbi'ata on! Yeesu wangani tokkuɓemo diɗo. Ɓe co"oyi to koriiɓe ɓen e ɓe mbelmbelta. Moodibbo ummike. O wangani Siman. E min njaada e maako dow ɗatal ammaa min annditaay mo. Ammaa nde o senndi buroodi sey min annditi mo. Imawus? No o yahiri ton? E mi silmino. Dume wannion? Ngam ɗume ngaɗoton seko nder ɓerɗe mooɗon? Ndaare, juuɗe am e koyɗe am. Ɗum min e hoore am woni ɗo'o. meemee yam nanon. Ay ginnol walaa ɓanndu e yi'e no ngiiruɗon yam. Du'um woni ko mbiinomi on carel ko ngondunomi e mooɗon: Koo ɗume ko winnda nder Attawra, e defte annabo'en e Jabuura dow am doole ɗum heewa. Nanee ko winnda: Almasiihu torroto, gada balɗe tati o ummoto diga maayde, Nder innde maako ɗum waajinay tuubuki e yaafuye hakke yaaki nder lenyi fuu, ɗum fuɗɗay diga Urusaliima. Onon ngoni anndinayɓe woɓɓe fii ɗu'um. Mi lildoway on Ruuhu Ceniido no Nyaako am waɗi alkawal, ammaa njoode nder Urusaliima, naa Ruuhu Ceniido jippoyake dow mooɗon hokki on semmbe. Allah barkiɗina on. Mi hokkaama laamu dow e ley fuu. Ngam noon, njahee ekkitinee lenyi fuu. On ngadanaɓe baptisma nder innde Nyaako modawo, e ɓiɗɗo, e Ruuhu Ceniido. On ekkitinaɓe ɓe tokka ko mbiimi on. Raɗɗum, e mi wondi e mooɗon koo ndeye nyalnde haa re'uki duniyaaru. Nder Deftere Ceniinde Joomiraawo wi'i Almasiihu e wara kanko woni kisnoowo duniyaaru. Joonde Yeesu holli kanko woni Almasiihu mo annabo'en mbolwi dow maako. Annabi Icaya waɗi anabaaku wi'i, 'Surbaajo mo anndaa gorko danyay ɓiɗɗo gorko. Gada duuɓi ɗuuɗɗi danygol Yeesu hewnii anabaaku ɗu'um.' Deftere Ceniinde wi'i Almasiihu ɗum noddaymo 'Ceniido, Biɗɗo Joomiraawo.' Nden ɗum noddi Yeesu Joomiraawo' ngam Joomiraawo waɗi kayɗiniifum ɗu'um. En ngi'i bawɗe Joomiraawo e koo ɗume ko Yeesu waɗi, o yamɗitini yimɓe, o yaafanake ɓe hakkeeji maɓɓe, o so'ii ɓe to Joomiraawo, o waɗaniiɓe alkawal nattuki wuro Joomiraawo. O wartiri hoore maako cakkiri ngam hakkeeji meeɗen, o nyaami jaalorgal dow maayde. Yeesu wi'i, 'Walaa jaɓanayɗo yam yonki, min hokkatadum e hoore am.' Joonde Yeesu naa e holla ko annabo'en mbinndi tan, ammaa e nde tabbitini goonga Deftere Ceniinde. Annabo'en mbi'i, 'Wolde Joomiraawo walaa boofol. Yaa Joomiraawo, Wolde maaɗa nde tabbutunde.' Yeesu e hoore muuɗum wi'i, 'Dow e ley re'ay, ammaa Wolde am re'ataa.' Nde Adamu e Haawaa'u ngadi ko Joomiraawo haɗi nder ngesa Aydan, ɓe cuɓi waɗuki ko ɓerɗe maɓɓe ngiɗi, ko ɓe ngaɗi senndi yimɓe fuu e taguɗoɓe. Deftere Ceniinde wi'i, 'Koo moye waɗi hakke' nden 'Njoɓaari hakke um maayde.' Taa maaydi e hakke a senndiri e Joomiraawo haa abada. No Joomiraawo hokkiri Ibrahim karoori ngam o ala ɓiɗɗo maako, non o liloyi Yeesu mo"ini hakke meeɗen. Joonde Yeesu, e maayde maako, e ummaaki maako mo"ini hakkunde koo moye tokkuɗomo e Joomiraawo, Koomoye tokkuɗo Yeesu heɓi yaafaneeki hakke muuɗum, donma o hisi diga nattuki hiite. O tabbitini nattuki nder wuro Joomiraawo o joddo e maako haa abada. Hakke e woodi semmbe nattinki yimɓe nder gaska hiite haa abada. Yeesu e waawa fiptuki ɓoggi hakke koo moye hannde. Yeesu naa diina o yiɗi; e mo yiɗi ɓernde maaɗa, o wi'i, "E mi silmino e dammugal. Koo moye nanɗo holonde am maɓɓiti dammugal ɓernde maako, mi nattay." Ma'ana ɗu'um Yeesu e yiɗi jooɗo nder ɓernde maaɗa. E mo yiɗi njaɓaa mo e ɓernde go'o. E mo yiɗi o yaafanoma hakke maaɗa nden o walluma ala hakke maaɗa. E mo yiɗi a yahay yeeso e waɗuki ko haani. Taa jaɓu mo dow-dow. Taa dara dow a nani belɗum dow habaru maako tan. Taa jaɓu o tokkaay Yeesu, tokkumo e ɓernde go'o. Carel ko yimɓe cuɓi tokkay Yeesu Almasiihu, ɓe mbaaway medduki e maako nder do'aare. Jooni a yiɗi omtuki ɓernde maaɗa ngam Joomiraawo? Taa yiɗi, waɗu do'aare nde'e nder ɓernde maaɗa. Yeesu Almasiihu e mi yiɗma Mi yetti ma ngam a maayi dow gaafangal, ngam hakke am Mi tuubi mi ali waɗuki hakke. Mi omti dammugal ɓernde am mi jaɓiima an woni kisnoowo yam. Mi yetti ma ngam a yaafaanake yam hakke am a hokki yam yonki ki re'ataa. Waɗu ko ngiɗɗaa waɗuki nder joonde am, jooni mi warti tokkuɗo ma. Amin. Yeesu wi'i tokkuɓe mo, 'Baali am e nana holonde am; e mi anndi ɗi nden e ɗi tokki yam.' To tokkuɓe Yeesu e ngiɗi koo ɗume ko o waɗani ɓe alkawal o hokkay ɓe, e haani ɓe medda e maako koo ndeye nyaalnde uder do'aare e janguki Deftere Ceniinde koo nanki nde. Ɓe kokka woɓɓe habaru Yeesu, ɓe sumpotira e tokkuɓe mo. Taa yejjutu alkawal Yeesu boongal, o wi'i Laamu dow e ley fuu ɗum hokki yam ɗum . . . raɗɗum, e mi wondi e mooɗon koo ndeye nyalnde haa re'uki duniraayu."
JesusFilm